TURKİHRACAT.NET 'TEN FİYAT TEKLİFİ ALMAK İÇİN TIKLAYINIZ

KURU BAKLİYAT İHRACATI

Türkiye’de son 10 yılda baklagillerin hem ekim alanları hem de üretim alanları büyür oranda azalmıştır. Mısır, Etiyopya, Bangladeş ve Çin gibi ülkelerden kuru fasulye ithalatı yaparken, Kanada’dan Nohut, yeşil mercimek ve bezelye ithal ederken, yine ABD, Ukrayna gibi ülkelerden de bezelye ithal etmekteyiz.

Bakliyat ürünlerinin insan beslenmesinde bitkisel kaynaklı protein gereksiniminin karşılanması bakımından büyük önemi bulunmaktadır. Yemeklik tane baklagillerin iklim ve toprak istekleri dikkate alındığında, Türkiye`nin büyük bir baklagil yetiştirme potansiyeline sahip olduğu görülmektedir. Ülkemizin kuru tarım alanlarında nadasın daraltılmasında nohut ve mercimeğin, sulu tarım arazilerinde fasulye, bakla, bezelye ve börülcenin ekim nöbeti içerisinde bugünkünden daha fazla yetiştirilmesi mümkündür. 

TÜRKİYE’DE BAKLİYAT ÜRETİMİ

Türkiye dünya yemeklik dane baklagiller üretiminde önemli üretici ülkeler arasında yer almaktadır. FAO`nun 2012 yılı verilerine göre; nohut üretiminde dünyada üçüncü, mercimek üretiminde ise dördüncü sırada yer almaktadır.

YEMEKLİK DANE BAKLİYAT

Yemeklik dane bakliyatlarda ekim alanları, 1981 yılında başlatılan "Nadas Alanlarının Daraltılması Projesi" ile hızla artmaya başlamıştır. O yıl 740 bin hektar olan ekim alanları 1982 yılında %60 oranında genişleyerek 1,2 milyon hektara yükselmiştir. Ancak projenin sona ermesiyle birlikte ekim alanları da gerilemeye başlamıştır. 1990`ların başında 2 milyon hektara ulaşan yemeklik bakliyat ekim alanları %60 azalarak günümüzde 800 bin hektara düşmüştür. 1990-2013 döneminde üretim %43 azalarak 2 milyon 13 bin tondan 1 milyon 148 bin tona inmiştir (Bu dönemde nüfusun %35 arttığını belirtelim)

NOHUT İHRACATI

Ürün bazında üretim miktarına bakıldığında, en yüksek üretimin nohutta olduğu görülmektedir. TÜİK verilerine göre; 2002 yılında 650 bin ton olan nohut üretimi, son 10 yılda yaklaşık 150 bin ton gerileyerek 2013 yılında 506 bin tona düşmüştür.

KIRMIZI MERCİMEK İHRACATI

Nohuttan sonraki en yüksek üretim miktarı kırmızı mercimeğe aittir. 2002 yılında 500 bin ton olan ve 2006`da 580 bin tona kadar çıkan kırmızı mercimek üretimi 2008`de 106 bin tona kadar düşmüş, sonraki yıllarda bir miktar artarak 2013 yılında 395 bin tona ulaşmıştır. Ancak yeşil mercimek üretimindeki düşüş daha çarpıcıdır. 2002 yılında 200 bin tonun üzerinde olan üretim, 2013 yılında 20 bin tona kadar gerilemiştir. 

KURU FASÜLYE İHRACATI

Bir diğer önemli ürün olan kuru fasulyede üretim miktarı 2002 yılında 250 bin ton civarında iken günümüzde 195 bin tona düşmüştür. Sonuç olarak belirtmek gerekirse; 2002–2013 döneminde Türkiye`nin nüfusu %16 oranında artmış, ancak nohut, kuru fasulye ve kırmızı mercimek üretimi %20 dolayında düşmüştür. Buna karşılık yeşil mercimek üretimindeki düşüş %70`i bulmuştur. 

BAKLİYAT İTHALATI

Bakliyat grubunda en yüksek ithalat miktarı mercimektedir. TÜİK verilerine göre bir diğer önemli ürün olan nohutta, ithalat özellikle son 2 yılda önemli oranda artmıştır. Kuru fasulyede ise tam tersi bir durum söz konusudur. 2009`da 53 bin ton olan Türkiye`nin kuru fasulye ithalatı, 2012`de 30 bin tona, 2013 yılında ise 25 bin tona gerilemiştir.

BAKLİYAT ÜRETİMİNİN ARTIRILMASI

  • Öncelikle mazot, gübre, ilaç, tohum gibi girdilerin fiyatları kontrol altında bulundurulmalıdır.
  • Hastalık ve zararlılara dayanıklı, makineli hasada uygun, kaliteli, yüksek verimli, yerli tüketicilerin ve dış pazarın isteğine uygun yeni çeşitlerin geliştirilmesi için çalışmalar yapılmalıdır.
  • Yerel çeşitlerin sürdürülmesi ve geliştirilmesi sağlanmalıdır.
  • Bakliyat ekim alanlarının genişletilmesi için  "Nadas Alanlarının Daraltılması Projesi" yeniden başlatılmalıdır.
  • Hasat döneminde bakliyat ithalatına izin verilmemelidir.
  • Hasattan sonra çiftçinin ürününü satın alıp pazarlayacak müdahale kuruluşları oluşturulmalıdır.